Σήμερα αγαπητά μου παιδιά θα μιλήσουμε για την ειρωνεία...
Γιατί θα ρωτήσετε -εύλογα- να το κάνουμε αυτό;
Διότι, το έχω ανάγκη.
Μα γιατί; θα ξαναρωτήσετε
Διότι διαπιστώνω ότι υπάρχει μια τεράστια παρεξήγηση σχετικά με την ειρωνεία.
Οπότε... χρειάζονται διευκρινίσεις.
Η ειρωνεία προϋποθέτει ένα βαθμό ευφυίας. Και λεπτότητας. Μην την μπερδεύουμε με το σαρκασμό. Ο σαρκασμός διακρίνεται για τη μπρουταλιτέ του.Η ειρωνεία πάλι είναι πιο λογοτεχνική..
Η ειρωνεία αλλάζει το νόημα των λέξεων που χρησιμοποιούνται, επιχειρώντας να εκφράσει το ακριβώς αντίθετο της ουσιαστικής τους σημασίας.
Στη λογοτεχνία η ειρωνεία έχει εξέχουσα θέση και έχει χρησιμοποιηθεί κατά κόρον στην αρχαία τραγωδία. Σε αυτές τις περιπτώσεις βεβαίως πάμε στο κεφάλαιο τραγική ειρωνεία που δεν είναι το θέμα μας. Π.χ. Οιδίποδας, όλοι ξέρουν τι παίζει εκτός από αυτόν...ωω τι τραγική ειρωνεία!
Η ειρωνεία έχει μεγάλη σύνδεση με τη σάτιρα, αφού είναι ένα από τα κύρια οχήματα έκφρασης της αντίθεσης προς το status quo. Αποδομεί το σύστημα και τη σοβαροφάνειά του, ένα πράμα... Δε θα σας πω για το
Derrida γιατί θα φρικάρετε και δεν το θέλω... Πάντως είναι σχετικό.
Η ειρωνεία ας μην ξεχνιόμαστε ήταν η μέθοδος διδασκαλίας που προτιμούσε ο Σωκράτης εσύ σούπερσταρ!
Η προσποίηση άγνοιας, που χρησιμοποιεί ο Σωκράτης στις φιλοσοφικές συζητήσεις, λέγεται «Σωκρατική ειρωνεία». Οι σωκρατικές απορίες, πίσω από την μάσκα της ειρωνείας, άφησαν τα ίχνη τους στο πνεύμα του Kierkegaard και άσκησαν βαθιά επίδραση στο μέτρο που το απορείν εμφανίζεται ως ύψιστη έκφραση γνώσης.
Η θεμελιώδης απορία του Σωκράτη εκφράζεται πολύ απλά με το ερώτημα: γνωρίζουμε κάτι ή μήπως δεν γνωρίζουμε τίποτε;
Και τώρα πια που το έχετε κάψει -αν έχετε διαβάσει μέχρι εδώ- και παραληρείτε βγάζοντας αφρούς ουρλιάζοντας ΦΤΑΝΕΙ! Πέρνα στο προκείμενο! θα κάνω ακριβώς αυτό!
Καταρχήν θα αναρωτηθώ γιατί δε μπορεί η πλειονότητα των ελλήνων ιθαγενών να διαχωρίσει την ειρωνεία από το σαρκασμό και ακόμα χειρότερα από την κριτική που γίνεται ευθέως για παραλείψεις/λάθη.
Το να είσαι ειρωνικός σημαίνει καταρχήν πως καταβάλλεις προσπάθεια να απευθυνθείς στον άλλο με τον τρόπο που προτιμούσε να συνδιαλέγεται το club των μεγάλων φιλοσόφων.
Σημαίνει ότι εγκαινιάζεις ένα διάλογο πχοιότητας, διότι αντί να τσιρίζεις σαν την Κατίνα στην αυλή, ξεκινάς μια συζήτηση ωσάν φλεγματικός άγγλος δίνοντας τη δυνατότητα στον άλλον να σε σφάξει με το βαμβάκι. Εξάλλου εσύ ξεκίνησες. Σωστά;
Το αποτέλεσμα βεβαίως είναι ότι τις περισσότερες φορές η Κατίνα παραμένει Κατίνα και το φλεγματικό σου χιούμορ, η ειρωνεία, ακόμα και ο σαρκασμός πέφτουν στο κενό.
Το ακόμα χειρότερο όμως είναι ότι όταν τους τη λες ευθέως νομίζουν ότι τους ειρωνεύεσαι!!!
Ε εκεί αγαπητοί! πετάξτε τους στη μούρη ένα Ντεριντά και αποχωρήστε!